اقسام حق و تعریف مالکیت مال

اقسام حق و تعریف مالکیت مال زمان مطالعه: 5 دقیقه

امروز میخواهیم در مورد اقسام حق و حقوق اشخاص نسبت به اموالی که تحت اختیار آنها قرار می گیرد، توضیح دهیم. پس اگر تمایل دارید تا بیشتر درباره حقوق قانونی هر فرد و مالکیت آن بیشتر بدانید، با این محتوا همراه باشید.  

اقسام حق اشخاص نسبت به اموال

حق از نظر حقوقی، امتیاز و ویژگی است که شخص به موجب قانون در مقابل سایر افراد جامعه از آن برخوردار است، که این حق از بین رفتنی و زایل شدنی نمی باشد، مگر در شرایطی خاص. در مباحث قابل در مورد مال و اقسام آن توضیح داده شد.

مال از نظر حقوقی، به چیزی گفته می شود که مفید باشد و قبل تملک کردن و اختصاص یافتن به شخص یا گروهی مشخص باشد. مالکیت در مقابل همه اشخاص، قابل استناد است و شخص مالک حق هر گونه تصرفی را در آن دارد.

طبق اصل 44 قانون اساسی، قانونگذار از مالکیتی حمایت می کند که مایه زیان جامعه نباشد و جامعه از این مالکیت متضرر نشود و طبق اصل 40 قانون اساسی، قاضی مانع از آن می شود که مالک با انجام حق و حقوق خودش، وسیله ورود ضرر به دیگران شود.

بخوانید: تعریف حق شفعه و اخذ به شفعه 

دائمی بودن مالکیت، متضمن دو مورد است:

تا زمانی که موضوع مالکیت از بین نرفته، به قوت خود باقی است و مالکیت باقی می ماند. مالکیت در اثر معطل ماندن از بین نمی رود، یعنی اگر شخصی مالک ملکی باشد، ولی در آن ساخت و ساز و استفاده و بهره برداری نکند، باز هم مالک آن مال است و هیچکس حق دخل و تصرف در آن را ندارد.    

حال در مورد اقسام حق و حقوقی که ممکن است نسبت به اموال داشته باشیم توضیح می دهیم.

اشخاص ممکن است نسبت به اموال این حقوق را داشته باشند:

1 – مالکیت

 حال ممکن است این مالکیت مربوط به عین و خود مال باشد، یا ممکن است شخص نسبت به منافع و امتیازات آن مال، مالکیت داشته باشد که به آن مالکیت عین و مالکیت منفعت گویند.

2 – حق انتفاع

3 – حق اِرتِفاق

مالکیت

هر شخصی نسبت به مالی که مالک آن است، حق هر گونه تصرف و بردن منفعت را دارد، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد. یعنی هر تسلط و تصرفی که از ناحیه مالک، توسط قانون منع نشده باشد، مجاز و بدون اشکال است.

مزایای مالک مال یا ملک

شخصی که مالک ملک است، مالکیت وی مطلق و دائمی است، مگر اینکه خود شخص بخواهد مالکیت خود را واگذار کند. از طرف دیگر این مالکیت منحصر به آن شخص است و در یک زمان واحد، یک مال نمی تواند چند مالک داشته باشد، مگر اینکه اشخاص به شراکت، مالی را تملک کنند.

در اینجاست که به اقسام حق و مالکیت آن پی می برید. چنانچه سوالی در زمینه حقوقی ثبت سند دارید و یا مطالعه محتواهای تصرف عدوانی، شراکت و… دارید، به سایت گاما مراجعه نمایید. با توجه به ماده 31 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، هیچ مالی را نمی توان از تصرف صاحب آن بیرون کرد، مگر اینکه حکم قانونی در آن خصوص وجود داشته باشد.

موضوع ماده فوق، نشان دهنده انحصاری بودن مالکیت اشخاص نسبت به اموال است. یعنی مالک می تواند مانع از هر گونه تصرف و انتفاع از سوی دیگران شود.

اقسام حق

مالکیت تبعی

مالکیت تبعی به این معنی است که تمام ثمرات و متعلقات اموال، چه منقول و چه غیر منقول که بطور طبیعی یا در نتیجه انجام عملی روی آن، به وجود می آید مال مالک آن اموال است و متعلق به اوست. اما در مورد زمین زراعی بحث متفاوت است. نما و محصولی که از زمین حاصل می شود، مال مالک زمین است حتی اگر خود به خود روییده باشد و مالک در آن دخیل نباشد.

اما اگر حَبِّه یا دانه، مال شخص دیگری غیر از مالک باشد، در این صورت محصول، درخت و هر چیز دیگری که بر اثر آن روییده باشد مال صاحب آن بذر و دانه است حتی اگر بدون رضایت صاحب زمین کاشته شده باشد. ماده 33 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران در مورد این مبحث این چنین می گوید که حتی اگر صاحب بذر و دانه بدون اجازه مالک زمین، آنها را روییده باشد، باز هم ثمره و حاصل آنها متعلق به وی می باشد.

بخوانید: انواع سند ملکی

اَمارِه تصرف

اماره به معنی واقعه ای است که از وقوع آن بتوان امری دیگر را نتیجه گرفت و آن را اثبات کرد. ماده 35 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران مقرر داشته است ( تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود ).

یعنی اینکه برای ایجاد این اماره و حق، باید عملیات و اقداماتی انجام شود که از نظر عرفی تصرف تلقی شود و تمام این اقدامات توسط آن شخص متصرف انجام شود، مانند سکونت در خانه.

تصرف نامشروع

حال تصرفی که ناشی از مالکیت و یا از راه قانونی نباشد، معتبر نیست و هر کسی که مدعی مالکیت بر ملکی است را نمی توان مالک آن ملک دانست. برای اطلاع از اقسام حق که یکی از آنها با عنوان حق خیار در گاما اشاره شده است، به بخش وبلاگ سایت مراجعه نمایید.

اقرار متصرف به مالکیت سابق مدعی

فرض کنیم شخصی مدعی است که ملکی که در حال حاضر در تصرف شخص دیگری است، متعلق به وی می باشد. حال وی برای اثبات این موضوع و اثبات مالکیت خود، باید اثبات کند که تصرف آن شخص قانونی نبوده و وی از راه قانونی مالک آن ملک است و باید مدارک مالکیت خود را ارائه دهد.

حال اگر آن شخصی که در حال حاضر متصرف آن ملک است اقرار کند که ملک در گذشته مال مدعی حاضر بوده است، در این صورت تصرف فعلی او معتبر نخواهد بود، مگر اینکه ثابت کند که ملک بطور صحیح و از راه قانونی به او منتقل شده است، وگرنه اقرار وی می تواند به ضررش باشد.

بطور کلی در دعاوی تصرف، مدعی باید اثبات کند که ملک متعلق بر اوست و قانون تصرف شخص متصرف را اصولا مشروع و صحیح دانسته است و حتی اگر سابقه و مدت تصرف هم روشن و مشخص نباشد هم، آن تصرف مشروع است.

مالکیت تَبَعی

یعنی مالک زمین نسبت به فضای بالای آن و زیر زمین آن ملک، مالک محسوب می شود و مالک حق همه گونه تصرف و بهره برداری از آن را دارد، مگر مواردی را که قانون استثنا کرده است. لازم به ذکر است که قانون در استفاده و بهره برداری از فضای بالا و زیر زمین ملک مالک، محدودیت هایی گذاشته که مالک باید با توجه به آن موارد از آنها بهره برداری نماید.

در این محتوا سعی کردیم به اقسام حق و تعاریفی که در رابطه با آن وجود دارد، مثل مالکیت و انواعش اشاره کنیم. چنانچه به مشاوره های بیشتری در این زمینه احتیاج دارید و یا برای خرید و فروش ملک در شمال کشور به راهنمایی نیاز دارید، با شماره 3439-013 تماس بگیرید تا مشاوران املاک گاما به سوالات شما پاسخ دهند.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 StarsLoading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه :

انتشار توسط : گاما

27 اکتبر 2019

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *