تعریف رهن و مال مورد رهن

تعریف رهن و مال مورد رهن زمان مطالعه: 4 دقیقه

رهن عقدی است که به موجب آن مدیون، مالی را برای وثیقه گذاشتن به داین ( طلبکار ) می دهد. یعنی اینکه بدهکار یا همان مدیون، مال خودش را نزد طلبکار بگذارد که اگر طلب او را نداد، طلبکار طلب خودش را از آن مال بردارد. به رهن دهنده راهِن و طرف دیگر را مُرتَهِن می گویند.

رهن، همان وثیقه است که ممکن است به حکم قانون، آن مال در رهن طرف مقابل باشد. لازم به ذکر است مالی که در رهن شخصی می باشد، باید به تصرف وی برسد. در این محتوا به تعریف رهن و مال مورد رهن خواهیم پرداخت.

لزوم قابلیت نقل و انتقال مال مَرهونِه ( یعنی مورد رهن )

یعنی اینکه مالی را که میخواهیم در رهن قرار دهیم حتما باید قابلیت نقل و انتقال داشته باشد و در غیر اینصورت آن مال نمی تواند در رهن، قرار گیرد. برای مثال، رهن مال موقوفه باطل است. اما اگر عدم نقل و انتقال مال به طور موقتی باشد، رهن آن مال صحیح است مگر اینکه آن مدت طولانی باشد.

در رهن گذاشتن مال فاسد شدنی

مالی که به طور معمول با گذشت زمان فاسد می شود را نمی توان در رهن گذاشت ولی چنانچه مال از اموالی باشد که بطور متعارف باقی می ماند و فقط در اثر حوادثی دچار فساد می شود، در رهن گذاشتن آن صحیح است و در این صورت میتوان عین آن اموال را فروخت و بها یا مبلغ آن را در رهن گذاشت.

سوال

آیا در مالی که در رهن شخصی است می توان شرط عدم فروش مورد رهن، گذاشت؟

اگر شرط شده باشد که مُرتَهِن حق فروش عین مَرهونه را ندارد، باطل است. چنانچه تمایل دارید تا بیشتر با مسائل حقوقی خرید ملک مثل عاریه و قرض، هِبِه و… آشنا شوید، به سایت املاک گاما مراجعه فرمایید و برای ارتباط با مشاوران حقوقی ما تماس بگیرید.

تعدد راهن و مُرتَهِن

ممکن است یک نفر مالی را در مقابل دو یا چند دینی که به آنها دارد، رهن بدهد. در این صورت مرتهنین باید به تراضی و توافق با هم معین کنند که رهن، در تصرف و اختیار چه کسی باشد.

بخوانید: بررسی قیمت و شرایط رهن ویلا در مازندران

حال باید ببینیم تکلیف مرتهنین ( طلبکاران ) پس از فروش مال مورد رهن، چیست؟

پس از فروش مال مورد رهن، طلبکاران بها و ارزش آن را به نسبت طلبشان بین خود تقسیم می کنند و اگر خریداری پیدا نشود که آن مال مورد رهن را بخرد، هر کدام از طلبکاران به نسبت طلب خودشان بصورت مشاع، مالک آن مال مورد رهن، خواهند شد.

مال مورد رهن

وکالت در فروش مال مرهونه

آیا میتوان برای فروش مال مرهونه به شخصی وکالت داد؟

بله. در هنگام عقد رهن، یا با تنظیم یک قرارداد و عقد جداگانه راهن ( بدهکار ) میتواند مُرتَهِن ( طلبکار ) را وکیل خود کند و بگوید که اگر در موعد و زمان مشخص شده قرضش را به مُرتَهِن نداد، مُرتَهِن از عین آن مال مورد رهن و یا از قیمت آن، طلب خودش را بردارد و یا می تواند به شخص ثالثی وکالت دهد که این کار را در مورد فروش مال مورد رهن انجام دهد.

اجبار راهن به فروش

حال فرض را بر این میگیریم که موعد پرداخت قرض راهن ( بدهکار ) فرا رسیده است و او ادای دین نکرده و بدهی خود را پرداخت نمی کند. از طرفی هم مُرتَهِن ( طلبکار ) وکالت در فروش آن مالی که مورد رهنست را ندارد. حال باید ببینیم در این صورت تکلیف مُرتَهِن چیست؟

مُرتَهِن به حاکم ( مرجع قضایی ) مراجعه می کند تا راهن یا اجبار به دادن مال مورد رهن شود یا اینکه دین و بدهی خود را پرداخت کند.

حق تقدم مُرتَهِن (طلبکار )

مُرتَهِن یا کسی که مالی را در رهن دارد، برای گرفتن طلب و دین خود بر هر طلبکار دیگری نسبت به آن مال مورد رهن، حق تقدم و اولویت دارد. اما گاه ممکن است یک مال  به دست چند نفر در رهن باشد. یعنی چند طلبکار به اندازه طلب خود مالی را در رهن، دارند.

در اینصورت و در صورت تعدد طلبکاران و مرتهنین در یک مال، حق تقدم و اولویت در آن مال بر مبنای تاریخ ایجاد رهن، می باشد. به اینصورت که ابتدا مُرتَهِن اول، طلب خودش را از قیمت مال مورد رهن، برمی دارد و پس از آن بقیه مرتهن ها به ترتیب ایجاد رهن، طلب خود را برمیدارند.

زیاد بودن یا کم بودن مال مورد رهن

اگر مال مرهونه به قیمتی بیشتر از طلب طلبکار یا همان مُرتَهِن فروخته شود، مازاد بر آن، مال مالک است و اگر مال مورد رهن، کمتر از طلب مُرتَهِن باشد، مُرتَهِن می تواند بابت مابقی طلب خودش به راهن مراجعه کند.

 تجزیه ناپذیری مرهونه

اگر راهن مقداری از بدهی و دین خودش را پرداخت و ادا کند، حق ندارد مقداری از مال مورد رهن خودش را از مُرتَهِن پس بگیرد. بلکه فقط در صورتی میتواند مال مورد رهن خود را پس بگیرد که تمام دین خود را پرداخت نماید.

منافع مال مرهون

ثمره و حاصل و منافعی که در طول مدت رهن، در آن مال بوجود می آید، اگر آن منافع متصل به مال باشد جزو رهن، خواهد بود و اگر منفصل و جدای از مال باشد، متعلق به راهن است.

فوت راهن یا مُرتَهِن

اگر راهن یا مُرتَهِن فوت کنند، رهن منفسخ نمی شود و از بین نمی رود. ولی اگر مُرتَهِن ( طلبکار ) فوت کند، راهن می تواند تقاضا نماید که مال مورد رهن، با توافق ورثه مُرتَهِن به تصرف شخص دیگری برسد. حال اگر در این خصوص بین راهن و ورثه مُرتَهِن توافق نشود، حاکم یا همان مرجع قضایی آن شخص را تعیین می کند.

امانی بودن مال مورد رهن

مال مورد رهن، در دست مُرتَهِن ( طلبکار ) امانت محسوب می شود و بنابراین مُرتَهِن مسئول تلف یا ناقص شدن آن نخواهد بود مگر اینکه به عمد یا تقصیر مال را تلف کند. حال اگر راهن، دین خود را به مُرتَهِن ادا و پرداخت کند، مال مورد رهن، همچنان در دست مُرتَهِن امانت خواهد بود.

اما اگر راهن مال خود را از وی طلب و درخواست نماید و مُرتَهِن آن مال را پس ندهد، ضامن آن مال خواهد بود، حتی اگر تقصیر نکرده باشد. امیدواریم با مطالعه این محتوا تا حد زیادی به سوالات شما عزیزان پاسخ داده باشیم. چنانچه مشکلی در خرید و یا فروش ملک و مسائل حقوقی آن دارید، با شماره 3439-013 تماس بگیرید تا مشاوران گاما راهنماییتان کنند.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 StarsLoading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه :

انتشار توسط : گاما

29 مهر 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *