تعریف عمل وقف و شرایط آن

تعریف عمل وقف و شرایط آن زمان مطالعه: 4 دقیقه

شاید عمل وقف را بارها و بارها شنیده باشید اما با مفاهیم دقیق آن و راهکارهای قانونی مربوط به آن آشنایی کامل نداشته باشید. با ما همراه باشید با تعریف عمل وقف و شرایط آن.

وقف در لغت به معنای توقف، وقفه، ایستادن و یا اختصاص دادن چیزی به کسی است. عمل وقف در اصطلاح حقوقی عبارت است از اینکه عین مالی، حبس و منافع آن تَسبیل شود.

منظور از حبس کردن یعنی عین مال توسط صاحب آن نگه داشته شود و هیچگونه نقل و انتقالی در آن مال صورت نگیرد. ولی منافع آن اختصاص به شخص یا اشخاصی داده شود و از آن استفاده نمایند. تسبیل در لغت به معنی رایگان دادن چیزی در راه خدا است و منظور از تسبیل منافع، این است که منافع صرف امور اجتماعی و خیر شود، نه صرف امور شخصی. وقف، دائمی است.

اگر مالکیت مالی برای مالک محدود به مدت معین باشد، وقف چنین مالی اشکال ندارد، اما پس از اتمام مدت مالکیت آن شخص، عمل وقف از بین می رود.

شرایط واقف

واقف ( یعنی کسی که مال خود را وقف می کند )، باید مالک آن مال باشد و به علاوه دارای اهلیتی باشد که در معاملات معتبر است، یعنی عاقل، بالغ و رشید باشد. باید توجه داشته باشید که واقف هم باید مالک عین باشد و هم مالک منفعت. با این حال، وقف مالی که در اجاره است اشکالی ندارد، زیرا اجاره موقت است.

وقف مال غیر

وقف مال غیر، غیر نافذ می باشد و صحیح نیست. در اینجا برای بقای وقف یا باطل شمردن آن، مالک اصلی باید اجازه آن را بدهد. برای اینکه بیشتر با مفاهیم حقوقی خرید ملک آشنا شوید، به محتواهای عقد ودیعه، تعریف عاریه و قرض و اصول ضمانت مراجعه کنید.

املاک گاما با ایجاد بستری جهت خرید و فروش بی واسطه املاک شمال، آماده پاسخگویی به سوالات حقوقی شما عزیزان در این مسیر می باشد.

لزوم بقای موقوفه ( مال مورد وقف )

وقف مالی صحیح و جایز است که با بقای عین بتوان از آن منتفع شد و بهره برد. حال چه منقول باشد چه غیر منقول، چه مشاع باشد چه مفروز. پس مال موقوفه باید به نحوی باشد که با استفاده کردن از آن از بین نرود و باقی بماند. مهم ترین اصل در عمل وقف به تصرف دادن آن به شخص است و هر موقع مال موقوفه به قبض داده شد، وقف تحقق پیدا می کند.

لازم بودن عقد وقف

عقد وقف بعد از وقوع آن به درستی و حصول قبض و تحویل دادن آن، لازم است. یعنی هیچ یک از طرفین حق بر هم زدن آن را ندارند و واقف نمی تواند از آن عقد وقف رجوع کند و یا تغییری در آن به وجود بیاورد. به طور کلی پس از قبول و قبض، هیچ تغییری نمی تواند در آن ایجاد نماید.

وقف مال متعلق به غیر

مالی را که منافع آن، موقتا متعلق به شخص دیگری است می توانیم وقف کنیم. البته باید توجه داشته باشیم که نباید به حق آن شخص خللی به وجود آوریم. ولی وقف مالی که منافع آن به طور دائمی مال شخص دیگری است، باطل است. زیرا نمی توان از آن استفاده و بهره برد و از آن منتفع شد.

بخوانید: چگونه از وقفی نبودن ملک مطمئن شویم؟

لزوم قابلیت قبض و اقباض مال موقوفه

مالی که قبض و اقباض ( دادن و گرفتن ) آن ممکن نباشد، وقفش باطل است. ولی اگر فقط خود واقف ( وقف کننده ) قادر به دادن آن مال نباشد، موقوف علیه ( شخصی که مال به نفع او وقف واقع شده است ) قادر به اخذ و گرفتن آن مال باشد، آن عمل وقف صحیح است.

وقف بر معدوم

عمل وقف بر معدوم صحیح نیست مگر به تبع موجود. یعنی اینکه موقوف علیه باید حتما وجود داشته باشد، پس وقف بر کسی که وجود خارجی ندارد صحیح نیست.

تعریف عمل وقف

شرایط موقوف علیه

1 – موجود باشد.

2 – اهلیت تملک داشته باشد ( یعنی بتواند از مالی که به نفع او مورد وقف قرار میگیرد، تملک کند و استفاده نماید )

 3 – معلوم و معین باشد. ( قابلیت تشخیص و شناسایی داشته باشد )

وقف بر نزدیکان

وقف بر اولاد و اقوام و خدمه و امثال آنها صحیح است.

تُولیَت چیست؟

تولیت یعنی اداره کردن مال موقوفه که ممکن است واقف تولیت اموال خودش را به یک شخص یا چند نفر دهد تا اموال را اداره نمایند. که البته واقف می تواند تولیت را برای مدت معین یا تا پایان عمر خود انجام دهد و یا می تواند مُتِوَلّی انتخاب نماید تا او این امور را انجام دهد.

مُتِوَلّی، مدیر عمل وقف است که به امور آن رسیدگی می کند.

تعیین ناظر

واقف می تواند برای مُتِوَلّی، ناظر قرار دهد که اَعمال و کارهای مُتِوَلّی، به تصویب و یا اطلاع او باشد. حال ناظر دو حالت دارد: یا ناظر به نحوی است که مُتِوَلّی باید با اطلاع او امور مربوطه را انجام دهد، که به آن ناظر اطلاعی می گویند، یا اینکه مُتِوَلّی باید با تصویب و تایید ناظر امور را انجام دهد، که به آن ناظر استصوابی گویند.

سوال

آیا واقف حق برکنار کردن متولی را دارد؟

اگر واقف، وصف و شرایط مخصوصی را در متولی شرط کند و متولی فاقد آن شرایط شود، منعزل می شود. یعنی خود به خود بر کنار میشود.

حدود اختیارات متولی

هرگاه واقف برای ادره کردن مال موقوفه، ترتیب و شرایط خاصی معین کرده باشد، متولی باید به همان ترتیب عمل کند. در غیر اینصورت مسئول است.

قابلیت فروش مال موقوفه

آیا می شود مال موقوفه را فروخت؟

هرگاه قسمتی از مال موقوفه خراب شود یا در شرف خرابی باشد، به نحوی که بهره بردن از آن امکانپذیر نباشد، آن قسمت از مال فروخته می شود و اگر خرابی آن قسمت باعث شود که از آن قسمت سالم هم نتوان استفاده نمود، در اینصورت تمام مال فروخته می شود.

همانطور که متوجه شدید، عمل وقف ارکان و شرایطی دارد که سعی کردیم در محتوای امروز یعنی تعریف عمل وقف و شرایط آن تا حدودی به آنها اشاره کنیم. چنانچه سوالی در زمینه اوقافی بودن املاک و یا انواع سند ملکی دارید، با شماره 3439-013 تماس بگیرید تا مشاوران گروه گردش اطلاعات معتبر املاک گاما راهنماییتان کنند.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 StarsLoading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه :

انتشار توسط : گاما

29 اکتبر 2019

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *