حق خیار چیست؟

حق خیار چیست؟ زمان مطالعه: 4 دقیقه

آیا تا به حال در موضوعات حقوقی، حق خیار را شنیده اید؟ گاهی ممکن است در قراردادهای تنظیمی مابین طرفین، مانند مبایعه نامه، اجاره نامه و… و یا در اسناد تنظیمی مربوط به معاملات در دفترخانه ها، با این جمله مواجه شده باشید که (اسقاط کافه خیارات خصوصا خیار غبن هر چند فاحش از طرفین انجام گردید). در این محتوا به این سوال می خواهیم پاسخ دهیم که حق خیار چیست؟ و انواع آن را بشناسید.

حق خیار چیست ؟

در ادامه به مفهوم این جمله، تعریف خیار و انواع خیارات که در قراردادها بسیار رایج است، خواهیم پرداخت.

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از انجام معامله ای یا بعد از خرید یک کالا، به عیوب آن پی می برید و متوجه خواهید شد که به مشکل برخورده اید، آنجاست که با خود میگویید چون معامله منعقد شده، دیگر دستمان به جایی بند نیست و به ناچار مجبوریم آن کالا را با همان عیب قبول کنیم.

اما ما میتوانیم با انعقاد معامله صحیح، بعد از انجام معامله هم، از طریق قانونی قرارداد را فسخ کنیم یا ما به التفاوت را از فروشنده دریافت کنیم.

البته لازم به ذکر است که این شروط فقط مختص خریدار نیست بلکه فروشنده هم میتواند به نفع خود شروطی در قرارداد ذکر کند.

گروه املاک گاما به شما پیشنهاد می دهد که در ادامه مقاله با ما همراه باشید تا با حقوقی که قانون مدنی و قانونگذار برای افراد در نظر گرفته است، بیشتر و بهتر آشنا شوید.

درباره املاک گاما بدانید

حق خیار

خیار چیست؟

خیار یعنی حق به هم زدن معامله از سوی هر یک از طرفین (بایع و مشتری).

خیار حق است و به معنی اختیار و توانایی برهم زدن عقد (لازم) است از سوی صاحب خیار.

برای مثال برخی از عقود را نمیتوان به راحتی فسخ کرد یا بر هم زد، مانند (عقد بیع، عقد صلح، عقد اجاره و…) که به آنها عقود لازم میگویند، یعنی عقدی که طرفین حق فسخ آن را نداشته باشند، مگر در مواردی که قانون معین میکند.

این بدین معنی است که قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، تحت شرایطی، اختیار فسخ معامله را برای طرفین عقد پیش بینی کرده است، که به آن خیار گفته میشود.

اقسام خیارات از قرار ذیل است :

1- خیار مجلس

2- خیار حیوان

3- خیار شرط

4- خیار تاخیر ثمن

5- خیار رویت و تخلف وصف

6- خیار غبن

7- خیار عیب

8- خیار تدلیس

9- خیار تبعض صفقه

10- خیار تخلف شرط

خیار مجلس

در مبحث قبل به تعریف کلی خیار یا همان حق خیار و مواد قانونی مربوط به آن پرداختیم و انواع خیارات موجود در قانون مدنی ذکر شد.

در این مبحث به توضیح انواع خیارات و چگونگی استفاده و کاربرد آنها در قراردادها و معاملات خواهیم پرداخت.

به طور کلی خیارات بر دو قسم است:

1- خیارات مختص عقد بیع که در سایر معاملات جاری نیستند.

2- خیارات عام که به عقد بیع اختصاص ندارند و در معاملات دیگر وجود دارند.

در ماده 456 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، قانونگذار اینگونه بیان میکند که (تمام انواع خیارات در جمیع معاملات لازمه ممکن است موجود باشد، مگر خیار مجلس و حیوان و تاخیر ثمن که مخصوص عقد بیع است)

خیار مجلس

همانطور که گفتیم، خیار به معنای اختیاری است که شخص در فسخ معامله دارد، پس کسی که در معامله خیار فسخ داشته باشد، با توجه به شرایط مقرر شده در قرارداد، میتواند معامله را فسخ نماید.

مجلس در لغت به معنای مکان و به معنای نشیمنگاه است و در اصطلاح به معنای محل انجام معامله است، یعنی محل یا مکانی که طرفین معامله، عقد بیع را در آنجا منعقد می کنند.

براساس ماده 397 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (هر یک از متبایعین بعد از عقد، فی المجلس و مادام که متفّرق نشده اند، اختیار فسخ معامله را دارند)

یعنی بایع و مشتری بعد از انعقاد عقد تا زمانی که مکان را ترک نکرده اند و متفرق نشده اند، می توانند معامله را فسخ کنند، که در اصطلاح به آن خیار مجلس گویند.

لازم به ذکر است که برخی از فقها به جای این اسم از (خیار عدم تفرّق ) استفاده می کنند.

استثناعات خیار مجلس

1- هرگاه یکی از دو طرف معامله، در مجلس عقد بمیرد، تکلیف چیست؟

هرگاه در معامله ای، یکی از طرفین در مجلس عقد بمیرد، مرگ او در حکم جدایی و متفرق شدن است، و وارثان متوفی نمیتوانند بعد از مرگ وی، در آن جلسه حضور یابند و از خیار فسخ استفاده کنند، مگر اینکه تمامی وراث متوفی، هنگام مرگ وی در مجلس حضور داشته باشند و پس از مورث به قایم مقامی او، همگی به اتفاق هم، عقد را فسخ کنند.

2- خیار مجلس در معامله با خود و قراردادهایی که از طریق مکاتبه، تلفن یا رایانامه، منعقد میشود، راه ندارد.

3- وکیل و نماینده شخص، اصولا حق اعمال خیار را ندارد، مگر اینکه از متن وکالتنامه یا اوضاع و احوال، خلاف آن استنباط گردد یا نمایندگی عام باشد، یعنی محدود به کارهای معینی نباشد، مانند ولی قهری یا قایم مقام تجاری

نکته 1: خیارمجلس مختص عقد بیع است و در سایر عقود راه ندارد.

نکته 2: خیار مجلس هم برای بایع است هم برای مشتری.

نکته 3: اگر در قرارداد (مبایعه نامه، قولنامه، و…) خیار مجلس ساقط شده باشد، یعنی در قرارداد ( اسقاط کافه خیارات ) ذکر شده باشد، خیار مجلس ساقط شده و طرفین حق استفاده از این خیار را نخواهند داشت.

در مبحث بعدی به مفهوم این جمله و تعریف انواع خیارات از جمله خیار غبن که در قراردادها بسیار رایج است، خواهیم پرداخت. امیدواریم توانسته باشیم به سوالحق خیار چیست؟ تا حدودی پاسخ داده باشیم. گروه املاک گاما با داشتن کارشناسان حقوقی، به راحتی می توانند به سوالات شما در زمینه حق خیار پاسخ دهند.

پس اگر سوالی در این زمینه دارید و یا به خرید ملک در شمال فکر می کنید، با شماره 3439-013 تماس بگیرید.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Loading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه : ,

انتشار توسط : گاما

28 مرداد 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *