خیار تدلیس چیست؟

خیار تدلیس چیست؟ زمان مطالعه: 4 دقیقه

همانطور که در محتواهای حقوقی گذشته مثل حق خیار چیست؟ اشاره کردیم، اطلاع از معنای لغات حقوقی خیار مثل خیار تدلیس شما را با آمادگی بیشتری در مسائل حقوقی عقود در معاملات قرار می دهد. در این محتوا هم با معنای خیار تدلیس چیست؟ در کنارتان خواهیم بود.

خیار یا همان اختیار برهم زدن معامله از نوع تدلیس:

گاهی در قراردادها ممکن است اتفاق بیفتد که یکی از طرفین معامله، اعمال نیرنگ آمیز و فریبنده انجام دهد تا معامله را انجام دهد و به اصطلاح، آن معامله سر بگیرد. که به واسطه آن عملیات، طرف مقابل، حاضر به انعقاد آن قرارداد می شود.

نخست به تعریف لغوی و حقوقی تدلیس خواهیم پرداخت

تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود. پس ملاحظه می فرمایید که تدلیس، نیرنگ و فریبی است که یکی از طرفین معامله انجام می دهد و این حیله و نیرنگ از سوی وی عمدی و آگاهانه برای گمراه نمودن طرف مقابل رخ دهد و شخص را راضی به انجام معامله و تنظیم قرارداد نماید.

بطوری که اگر فریبی در کار نبود و اگر شخص آگاه به اصل قضیه بود، معامله را منعقد نمی کرد. مثلا فروشنده قطعه زمینی را می خواهد به مشتری بفروشد و به دروغ، شرایطی را از ملک عنوان می نماید که اصلا در زمین آن شرایط وجود ندارد و مشتری به واسطه آن شرایط، راضی به معامله با فروشنده شده است.

در اینجا ملاحظه می فرمایید که فروشنده، قبل از انجام معامله، دست به تدلیس یا همان فریب مشتری نموده است و باعث ایجاد رغبت و پس از آن تحقق معامله شده است.

بخوانید: افتادن در چاه عمیق دلالان ملک

قانونگذار در ماده 439 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، در مورد خیار تدلیس اینگونه بیان نموده است که ( اگر بایع یا همان فروشنده، تدلیس و نیرنگ نموده باشد، مشتری حق فسخ یا همان برهم زدن بیع و معامله را خواهد داشت و این خیار تدلیس فقط مختص به خریدار نیست.

حتی اگر در جایی خریدار بابت ثمن یا همان پولی که باید در معامله پرداخت نماید، دست به فریب فروشنده بزند، در اینجا فروشنده نیز می تواند از این حق استفاده نماید. ممکن است شخص فریب دهنده، شخص دیگری غیر از طرفین معامله باشد.

مثلا اگر در مورد ملکی که موضوع معامله  است، بنگاه مشاور املاک با همدستی فروشنده، خریدار را فریب دهد یا هر شخص دیگری با همدستی طرفین، طرف دیگر را فریب دهد، در اینجا آن شخص ثالث نماینده طرف خود محسوب می شود و شخصی که مورد تدلیس قرار گرفته است، می تواند از خیار تدلیس استفاده نماید و معامله را فسخ نماید.

خیار تدلیس

شرایط تحقق تدلیس در معاملات

1- انجام عملیات فریبکارانه اعم از گفتار و فعل (عمل )

2- فریب دادن طرف معامله

باید توجه داشته باشید که برای وقوع این حق فسخ ( خیار تدلیس ) این شرط لازم است که عملیات فریبنده، باید قبل از انجام معامله باشد تا طرف دیگر بر مبنای آن رضایت به معامله پیدا کند و آن معامله نیز منعقد گردد.

خیار تدلیس در معامله املاک و اسقاط آن:

1- هرگاه یکی از طرفین معامله، عیب و نقصی که در مورد معامله وجود داشته باشد را مخفی کند، به نحوی که اگر مشتری متوجه آن عیب و نقص میشد حاضر به انجام معامله نمی شد.

2- آن مال و یا ملک، عیب و نقصی نداشته باشد ولی طرف معامله، آن مال را دارای یک وصف خاص و یا دارای یک امتیاز نشان دهد و بعد مشخص شود آن مال، دارای آن وصف یا امتیاز نبوده است.

نکاتی مهم در خیار تدلیس و در مورد معاملات املاک

1- باتوجه به ماده 440 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است. یعنی از زمانی که خریدار یا فروشنده، متوجه فریب و نیرنگ طرف مقابل می شود، باید به محض متوجه شدن، از این خیار ( خیار تدلیس ) استفاده نماید و معامله را فسخ کند.

2- خیار تدلیس، فقط متعلق به یک طرف قرارداد ( خریدار ) نیست. بلکه هر یک از طرفین، در صورتی که دچار تدلیس از ناحیه طرف مقابل شوند، حق فسخ معامله را خواهند داشت.

3- اگر خریدار، مورد این تدلیس قرار گیرد و بخواهد پولی که پرداخت نموده است را از فروشنده باز پس گیرد، باید با تنظیم دادخواست، فسخ قرارداد را با توجه به خیار تدلیس از محاکم قضایی در خواست کند و همزمان، دادخواست استرداد وجه و ثمن پرداختی را به محاکم قضایی تقدیم نماید.

در غیر این صورت، دادگاه فقط به دادخواست فسخ قرارداد، رسیدگی می نماید و حکم به استرداد ثمن یا همان پول معامله ( پولی که خریدار به فروشنده پرداخت نموده است ) را نمی دهد.

4- دارنده خیار فسخ، به جهت برخورداری از حق فسخ خود، بدواً و ابتدائاً می بایست اظهارنامه ای از طریق دفاتر خدمات قضایی، برای طرف مقابل قرارداد، ارسال نماید سپس دادخواست تایید فسخ معامله، به دادگاه محل وقوع ملک ( دادگاهی که ملک مورد معامله در آن واقع شده است ) تقدیم کند.

جمعبندی

تیم حقوقی گروه ارزیابی املاک معتبر گاما، به شما پیشنهاد می کند که با مشاوره در زمینه املاک، دادخواست نویسی، قرارداد نویسی، نحوه تنظیم قراردادها و …. از بروز هرگونه مشکل جلوگیری نمایید. برای اینکه به سوالات حقوقی خود در زمینه حقوقی مثل خیار تدلیس چیست؟ پاسخ دهید، می توانید از طریق شماره 3439-013 با مشاوران گاما تماس بگیرید تا در اسرع وقت به شما پاسخ دهند.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Loading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه : ,

انتشار توسط : گروه گاما

13 شهریور 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *