خیار عیب چیست

خیار عیب چیست زمان مطالعه: 4 دقیقه

خیار عیب یکی از انواع خیارات است که شاید تا به حال به معنای آن دقت نکرده باشید. معاملات میان اشخاص در جامعه، یکی از موضوعات مهمی است که افراد جامعه، دائما با این موضوعات درگیر می باشند. به نحوی که انجام یک قرارداد و معامله صحیح و نحوه شکل دهی آن، نوعی دغدغه برای متعاملین است که در صورت عدم آگاهی و عدم اطلاع از نحوه بستن قراردادها و اصول آن، بعضا شاهد به وجود آمدن مشکلات و خسارات غیر قابل جبران برای اشخاص خواهیم بود.

تیم حقوقی گروه ارزیابی املاک معتبر گاما، ضمن توضیح در مورد مسایل حقوقی و مقاله های آموزشی، آماده ارایه انواع خدمات حقوقی (مشاوره، قرارداد نویسی، لایحه نویسی و سایر موارد مربوط به دستگاههای قضایی ) به عموم میباشد.

با توضیح در مورد خیار عیب چیست در ادامه همراه ما باشید.

خیار عیب چیست؟

همانطور که گفته شد، خیار فسخ، همان اختیار بر هم زدن معامله یا قرارداد میباشد. گاهی اوقات ممکن است اقدام به خرید جنس، ملک یا کالایی نماییم و پس از خرید آن، متوجه عیبی در آن مورد معامله شویم. در این صورت راهکار چیست؟ خریدار برای رفع این مشکل، از چه راهی باید وارد شود؟

در اینصورت خریدار این اختیار را دارد که به فروشنده مراجعه نماید و جنس یا کالای معیوب را به وی پس دهد و پولی را که بابت آن کالا پرداخت نموده است را باز پس گیرد. که به آن اختیار فسخ معامله با توجه به خیار عیب گویند. در اینجا متوجه خواهیم شد که علت اختیار فسخ قرارداد برای خریدار، من باب عیبی است که در مورد معامله وجود دارد.

شرایط قانونی پذیرش خیار عیب

برای به وجود آمدن این نوع حق فسخ، دو شرط اصلی وجود دارد که از قرار ذیل است:

ماده 423 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران در مورد شرایط ایجاد این حق اینگونه بیان نموده است که ( خیار عیب وقتی برای مشتری ثابت می شود که عیب مخفی باشد ). یعنی اینکه مشتری یا همان خریدار، در زمان خرید مورد معامله، آگاهی و اطلاع در مورد آن عیب در مورد معامله نداشته باشد و این عدم آگاهی میتواند ناشی از دو مورد باشد:

یک اینکه عیب مخفی و پنهان باشد و به این دلیل مشتری متوجه آن نباشد. مورد دیگر اینکه عیب باید موجود در حین عقد باشد. یعنی عیب مورد معامله، در زمان عقد و معامله، در کالای مورد نظر وجود داشته باشد و این عیب بعد از خریداری کالا، به وجود نیامده باشد. یعنی عیبی نباشد که بعد از خرید کالا و انجام معامله، خود مشتری بر آن وارد آورد.

بخوانید: تلف مبیع یا مورد معامله قبل از قبض و تسلیم

که در اینصورت، مشتری نمی تواند از حق فسخ با توجه به خیار عیب، استفاده نماید.فرض را بر این بگیریم که خیار عیب در مورد معامله اثبات شده و مشتری یا همان خریدار، می تواند از خیار عیب در اینجا استفاده نماید. حال باید ببینیم حق و حقوق خریدار در این مرحله به چه نحو است؟

خریدار در اینجا می تواند دو کار انجام دهد:

1- معامله را بپذیرد. یعنی کالای معیوب را با همان عیبش قبول کند و در عوض، ما به تفاوت همان کالا را در حالت سالم و معیوب، از فروشنده دریافت کند. مثل اینکه کالایی معیوب را در همان ابتدای امر خریداری نموده است و با توجه به عیب آن، قیمت کمتری نسبت به همان کالا در حال سالم بودن پرداخت نماید. که در اصطلاح حقوقی به این ما به تفاوت بین کالای سالم و کالای معیوب، ارش گفته می شود.

2- یا اینکه معامله را، با توجه به عیب موجود، فسخ نماید یا همان بر هم زند.

خیار عیب

 

استثناعات حق فسخ با توجه به خیار عیب:

در بعضی موارد، مشتری نمی تواند از حق فسخ خود با توجه به عیب موجود استفاده کند و فقط می تواند مطالبه ارش ( تفاوت قیمت ) نماید.

  1. در صورت تلف شدن مورد معامله، نزد مشتری یا منتقل نمودن آن به غیره.  یعنی مورد معامله وقتی که به مشتری تحویل داده شده است، از بین رفته باشد، یا اینکه مشتری، مورد معامله را به شخص دیگری انتقال دهد.
  2. در صورتی که تغییری در مورد معامله پیدا شود. در این صورت، فرقی نمی کند که این تغییر از ناحیه مشتری باشد یا شخص دیگری. در هر صورت مشتری دیگر حق فسخ معامله را ندارد. مانند پارچه ای که خریداری شده و آن را به لباس تبدیل نماید.
  3. در صورتی که پس از دریافت کردن کالا توسط مشتری، عیب دیگری در آن مورد معامله به وجود آید.

بخوانید: راهنمای حقوقی عقود در معاملات

از وجه اشتراک همه موارد مندرج در این متن، چنین استنباط می شود که صاحب خیار عیب در صورتی می تواند بیع را فسخ کند که مورد معامله، به همان حالت اولیه، قابل استرداد به فروشنده باشد. بنابراین اگر خریدار ملکی را خریداری نماید و پس از آن، آن را اجاره دهد و سپس کشف شود که مبیع معیوب بوده است، خریدار دیگر در اینجا نمی تواند بیع را فسخ کند یا همان برهم زند. فقط می تواند ارش مطالبه نماید.

اگر عیبی که پس از انجام عقد و قرارداد و پس از گرفتن مورد معامله، در مورد معامله وجود دارد ، در نتیجه عیب قدیم باشد، یعنی عیب و نقصی در مورد معامله، در گذشته وجود داشته باشد که در حال حاضر، سبب ایجاد عیب جدیدی شده است، مشتری در اینجا حق رد مورد معامله را خواهد داشت. که در این حالت، عیب جدید ناشی از عیب سابق است.

حالتی را در نظر بگیرید که معامله ای که انجام داده اید، در آن عیب مورد معامله به قدری است که باعث شده مورد معامله اصلا مالیت و قیمت نداشته باشد و بی ارزش باشد. که در این صورت، بیع و معامله باطل است.

قید نمودن شرط تبری از عیوب مورد معامله

فرض کنید ملکی را میخواهید خریداری نمایید و فروشنده درخواست می کند که در متن قرارداد، مسئولیت خود را بابت عیوب آن ملک سلب کند و به عبارتی ملک را با تمام عیوب و نواقصش بفروشد.

در این صورت اگر بایع، خود را از عیوب مبیع، تبری کند به اینکه کلیه عیوب را از خود سلب کند و یا با تمام عیوب بفروشد، اگر عیبی در ملک به وجود آید، مشتری حق فسخ یا حق گرفتن ارش نخواهد داشت. در محتواهای حقوقی آینده سعی می کنیم بیشتر به خیار عیب و انواع حق خیار بپردازیم.

در این محتوا سعی کردیم به سوال خیار عیب چیست پاسخ داده باشیم.اگر سوالی در زمینه مسائل حقوقی دارید، می توانید با مشاوران گروه املاک گاما از طریق شماره 3439-013 تماس بگیرید.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Loading...

 

اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه : ,

انتشار توسط : گروه گاما

10 شهریور 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *