خیار غبن چیست

خیار غبن چیست زمان مطالعه: 3 دقیقه

غبن یا همان خیار غبن در لغت به معنای فریفتن و گول زدن و یا همان آسیب رساندن است و در اصطلاح حقوقی به معنای بهم خوردن تعادل ارزش اقتصادی عوضین است. یعنی وقتی تعادلی بین مورد معامله و ارزشی که از سوی فروشنده تعیین میشود، وجود نداشته باشد که همراه با ضرر و زیان باشد.

یعنی یکی از طرفین معامله متحمل ضرر و زیان خواهد شد، با این اوصاف به شخصی که بر اثر معامله و با توجه به وجود غبن در معامله متحمل ضرر و زیان میشود، مغبون گفته می شود و به شخصی که موجب ایجاد ضرر و زیان به مغبون شده است، غابن یا مغبون کننده گفته میشود. در این محتوا با توضیح خیار غبن چیست در کنارتان خواهیم بود.

پس تا به اینجا متوجه معنای لغوی و حقوقی غبن شده ایم.

بخوانید: حق خیار چیست؟

منظور از خیار غبن چیست؟

خیار غبن اختیاری است برای فسخ یا برهم زدن قرارداد یا معامله. با توجه به ماده 416 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد، بعد از علم به غبن می تواند معامله را فسخ کند.) پس قانونگذار در اینجا به مغبون یا شخص متضرر این اختیار را داده است که قرارداد را فسخ کند. زیرا وی در قرارداد متحمل ضرر و زیان شده است.

غبن فاحش و غبن جزیی

غبن فاحش

یکی از شرایط ایجاد این حق (خیار غبن ) فاحش بودن ضرر و زیان وارده به شخص معامله کننده است. بدین معنی که غبنی که ( ضرر و زیان ) عرفا قابل نادیده گرفتن نباشد. نکته دیگر اینکه فاحش بودن ضرر و زیان باید در دادگاه و توسط مقامات قضایی و با بررسی جوانب مختلف قرارداد طرفین اثبات گردد.

غبن جزیی

یعنی مالی که از ارزش بالایی برخوردار نباشد و برای فروش آن، مبلغی پایین تر از مبلغ واقعی پرداخت شده است.

اگر سوالی در زمینه خرید ملک در گیلان و شمال کشور دارید، مشاوران املاک گاما آماده پاسخگویی به شما همراهان عزیز می باشد.

خیار غبن چه ویژگیهایی دارد؟

  1. خیار غبن در اقسام بیع جاری است و تنها به عقد بیع تعلق ندارد و می توان از این حق در عقود دیگر نیز استفاده کرد.
  2. خیار غبن تنها به یک طرف معامله تعلق ندارد و تنها مختص یک طرف نیست. بلکه هر دو طرف معامله میتوانند از آن بهره ببرند.

بخوانید: اهمیت مشاوره قبل از خرید زمین در شمال 

استثناعات خیار غبن

1-اگر معلوم شود مغبون (شخص متضرر) در هر شرایطی، به انجام این بیع تمایل داشته و آن را منعقد می نموده، در اینجا غبن حتی اگر فاحش هم باشد، موجب حق فسخ یا همان برهم زدن معامله نخواهد شد.

2- اگر مغبون ( شخص متضرر ) در حین معامله، آگاه و عالم به قیمت عادله بوده است و با این حال معامله را انجام دهد، در اینجا دیگر مغبون، خیار فسخ نخواهد داشت. پس در اینجا متوجه این امر خواهیم شد که مغبون حتما باید به قیمت عادله جهل داشته باشد و در صورت محرز و مشخص نبودن به جهل یا آگاهی مغبون در معامله، قانونگذار اصل را بر جهل یا عدم آگاهی مغبون و شخص متضرر خواهد گذاشت.

فرض را بر این میگیریم، در خرید طلا و جواهرات، فروشنده یا همان زرگر، مدعی متضرر شدن و جهل در قیمت عادله را می نماید. در اینجا قانونگذار این عدم آگاهی را از ناحیه زرگر قبول نخواهد کرد، زیرا کار زرگر جزء حرفه و تخصص او می باشد و ظاهر بر آگاهی زرگر است.

خیار غبن

اثبات جهل مغبون ( شخص متضرر )

برای ایجاد این حق ( خیار غبن ) جهل و عدم آگاهی مغبون به قیمت عادله کافی است و نیازی نیست که غابن ( وارد کننده ضرر ) مغبون را نسبت به این عمل فریب داده باشد.

سوال ؟

اگر غابن ( وارد کننده ضرر ) کسی را که متحمل ضرر کرده، به وی تفاوت قیمت را بپردازد، آیا در اینجا طرف مقابل دیگر خیار فسخ معامله را ندارد؟

اگر کسی که طرف خود را مغبون کرده و متعاقبا شخص دچار ضرر و زیان فاحش شده، اگر تفاوت قیمت را به وی بپردازد، در اینجا اختیار فسخ ( برهم زدن معامله ) ساقط نمی شود و از بین نمی رود. مگر اینکه مغبون ( شخص متضرر راضی به گرفتن تفاوت قیمت باشد و به اختیار خود، بخواهد از این حق فسخ صرف نظر کند.

جمعبندی

باید توجه کرد که وقتی طرفین معامله، پای قراردادی را امضا می کنند که در یکی از بندهای آن نوشته شده است ( اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش …) یعنی اینکه از همه موارد و اختیارات گذشت می کنند و حتی اگر ضرر و زیان و اختلاف قیمت واضح و فاحشی هم در معامله وجود داشته باشد، دیگر طرفین حق برهم زدن معامله را ندارند.

اگر سوالی در زمینه حقوقی مثل خیار غبن چیست دارید، می توانید با شماره 3439-013 تماس بگیرید تا کارشناسان حقوقی املاک گاما در اسرع وقت به شما پاسخ دهند.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Loading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه : ,

انتشار توسط : گروه گاما

09 شهریور 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *