عقد صلح و انواع آن

عقد صلح و انواع آن زمان مطالعه: 4 دقیقه

عقد صلح چیست؟ صلح، به معنی سازش و توافق و یا به جهت رفع کدورت و اتمام دعوا و مرافعه است. صلح، ممکن است یا در مورد رفع دعوا و کدورتی که وجود دارد انجام شود و یا برای جلوگیری از تنازع و دعوای احتمالی که ممکن است در آینده اتفاق بیفتد، صورت پذیرد. در ادامه این محتوا با جزئیات بیشتر عقد صلح و انواع آن آشنا خواهید شد.

صلح ممکن است سه نتیجه را در پی داشته باشد:

1 – در راستای صلح، برای یکی از طرفین حقی به وجود آید.

2 – حقی از یکی از طرفین به طرف مقابل انتقال یابد.

3 – حقی از یکی از طرفین اسقاط شود و از بین برود.

مثالی برای عقد صلح

مالکان یک ملک مشاع در میزان مالکیت و سهم خود از آن ملک، اختلاف دارند. حال با تراضی و توافق همدیگر به اختلافات خود پایان داده و یک قراردادی به اتفاق هم تنظیم می نمایند که به آن صلح یا صلح نامه گویند. برای اینکه بیشتر با مفاهیم حقوقی خرید ملک  و مسائل آن آشنا شوید، به سایت املاک گاما مراجعه نمایید.

اقسام صلح

مورد صلح می تواند در سه عنوان کاربرد داشته باشد:

الف ) صلح بر دعوی

صلحی که در این مورد بوجود می آید، حال چه در توافق و مصالحه طرفین باشد و چه در مورد رفع تنازع و درگیری مابینشان، این صلح، قاطع و قطعی می باشد و هیچ یک از طرفین حق فسخ و بر هم زدن آن را ندارند. اما اگر در قرارداد تنظیمی صلح، شرطی گذاشته شود و آن شخصی که باید آن شرط را انجام دهد به آن عمل نکند، طرف مقابل می تواند به استناد تخلف از شرط، آن صلح را بر هم بزند.

بخوانید: انواع شرکت یا همان شراکت

ب ) صلح در مورد معامله یا صلح بدوی ( یعنی صلحی که در ابتدا صورت پذیرفته است )

یعنی توافق که در ابتدای انجام معاملات ما بین طرفین انجام می شود و طرفین توافقات را در آن قید می کنند که اساس آن برای پرهیز از اختلافات احتمالی آینده است.

ج ) صلحِ تامینی

حالتی از صلح وجود دارد که در آن، یکی از طرفین در عوض صلح، متعهد شود که مبلغ معینی را همه ساله یا هر ماه تا یک مدت معینی پرداخت نماید که ممکن است این تعهد و پرداخت، به نفع طرف مقابل یا شخص دیگری باشد. به صلحی که در آن مستمری یا مبلغی به نفع طرف مقابل یا شخص دیگری در نظر گرفته می شود، صلح تامینی گویند.

اهلیت طرفین در عقد صلح

همانطور که در مباحث قبل توضیح داده شد، اهلیت یعنی اینکه شخص عاقل، بالغ و رشید باشد. حال در عقد صلح هم قانونگذار داشتن اهلیت را برای طرفین عقد، لازم و ضروری دانسته است.

صلح

صلح بر امر غیر مشروع

هر صلحی که اشخاص انجام می دهند، نافذ و صحیح است اما صلح، بر امر غیر مشروع باطل است.

صلح معوض و بلاعوض

صلحِ بلاعوض صلحی است که در آن آثار مالی وجود نداشته باشد. یعنی شخصی که منتفع از این موضوع می شود و از آن نفع و سود می برد، هیچ تعهدی را در مقابل صلح، انجام نمی دهد که به تعبیر دیگر به آن صلحِ مجانی هم گفته می شود. چنین صلحی نیز از نظر قانونی هیچ مشکلی نخواهد داشت و جایز و صحیح است.

صلحِ معوض، صلحی است که شخصی که در آن عقد نفعی می برد، باید در عوض آن، تعهدی انجام دهد یا مالی را پرداخت کند.

لازم بودن عقد صلح

عقد صلح عقدی لازم است. یعنی هیچ یک از طرفین حق فسخ و بر هم زدن آن را ندارند مگر اینکه در آن، اختیار فسخ معامله برای طرفین ذکر شده باشد یا طرفین با میل و رضایت خود آن را فسخ کنند.

اشتباه در صلح

اگر در طرف مصالحه و توافق و یا در مورد موضوع صلح، اشتباهی شده باشد، آن باطل است.

تَدلیس در صلح

اگر یکی از طرفین معامله فریب بخورد، یعنی طرف مقابل برای انجام عقد صلح با عملیاتی وی را فریب دهد، شخص فریب خورده اختیار فسخ و بر هم زدن عقد صلح را دارد.

صلحِ معامله باطل

فرض را بر این می گیریم که معامله ای اساساً باطل است. حال صلحِ ناشی از این معامله باطل هم باطل خواهد بود. به این معنا است که  طرفین به تصور صحت معامله در خصوص آن معامله، صلحی انجام می دهند. در حالیکه معامله ای که صلح بر مبنای آن انجام شده، باطل بوده است.

در مقابل، صلحِ دعوای ناشی از بطلان معامله، صحیح است. یعنی اگر بطلان معامله ای برای طرفین معلوم باشد و دعوای ناشی از آثار بطلان، به صلح، خاتمه یابد صحیح است.

صلحِ کلی

اگر طرفین به طور کلی، تمام دعاوی واقعی و فرضی خودشان را به صلح، خاتمه دهند تمامی دعاوی مربوط به طرفین داخل در صلح خواهد بود، حتی اگر منشا دعوا در حین صلح، معلوم نباشد. به چنین توافقی، صلحِ کلی گویند.

فقدان موضوع صلح

اگر پس از صلح، میان طرفین در مورد موضوعی، معلوم شود که آن موضوع اصلا وجود نداشته است، از آنجایی که موضوع صلح، منتفی شده است و وجود ندارد، باطل است. زیرا موضوع صلح، باید وجود داشته باشد. مانند اینکه موضوع صلح، انتقال طلب به شخص دیگری باشد. حال اگر اصلا طلبی وجود نداشته باشد، صلح، در مورد آن هم باطل است.

سوال

آیا موضوع صلح، به وراث طرفین هم منتقل می شود؟

همانطور که گفته شد در عقد صلح تعهدی به نفع یکی از طرفین می شود. حال اگر آن شخص فوت کند، در صورتی آن مورد به ورثه وی منتقل می شود که در عقد صلح، شرط انتقال پس از فوت طرفین نیز ذکر شده باشد. پس در صورتی که در زمان عقد شرط انتقال به وراث ذکر نشود، این حق به وراث منتقل نخواهد شد.

برای مطالعه محتوای شرط وراثت و موانع ارث بری و یا اطلاع از جزئیات سهم الارث طبقات مختلف ارث، می توانید به سایت گاما مراجعه کنید و یا از طریق شماره 3439-013 سوالات خود را از کارشناسان حقوقی املاک گاما بپرسید.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 StarsLoading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه :

انتشار توسط : گاما

30 مهر 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *