قوانین مربوط به عقد ودیعه

قوانین مربوط به عقد ودیعه زمان مطالعه: 4 دقیقه

شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که بخواهید مالی را جهت نگهداری به شخصی بسپارید یا به ودیعه بدهید. اما نگرانی این مساله را دارید که ممکن است مال، نزد شخص تلف شود یا آن طور که می خواهید مال نزد وی نگهداری نشود. چاره کار چیست؟ با ما همراه باشید با توضیح در مورد مفهوم امانت و قوانین مربوط به عقد ودیعه.

تعریف ودیعه

ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد، برای آنکه آن را مجانی نگهداری کند. به ودیعه گذار مودع و به ودیعه گیر، مستودع یا همان امین می گویند. ودیعه از ودع، به معنی سپردن است.

لزوم قبول امین در ودیعه

در عقد ودیعه یا همان امانتگذاری، قبول امین شرط لازم و اساسی است. حال باید ببینیم چه اشخاصی حق به امانت گذاشتن اموال را دارند؟ کسی می تواند مال را به امانت یا ودیعه بگذارد که یا مالک آن مال باشد یا قائم مقام مالک باشد و یا از طرف مال اجازه این کار را داشته باشد.

منظور از قائم مقام شخصی است که با اینکه مالک مال نیست، ولی به واسطه مالکیت منفعتی که دارد می تواند آن مال را برای دوران ذینفعی خودش به امانت بسپارد. به عنوان مثال، ممکن است مستاجر به سفر خارج از کشور رفته و عین مستاجره یا همان ملک را جهت نگهداری به برادرش بسپارد. در اینصورت عقد ودیعه معتبر است و برادر مستاجر در اینجا، امین آن می باشد.

امین نمی تواند مالی را که جهت نگهداری به او سپرده شده است، به دیگری بسپارد. مگر اینکه این کار ضروری باشد.

تعهدات امین

امین در مورد مال مورد امانت دو نوع تعهد دارد:

الف) تعهد به حفاظت

یعنی اینکه نباید در نگهداری مال کوتاهی نماید در غیر اینصورت مسئول است.

ب) تعهد بر رد و پس دادن مال به مالک

یعنی به محض اینکه مالک درخواست مال خود را نماید، امین باید آن مال را به مالکش رد کند.

امین باید مال مورد ودیعه را به طوری که مالک مقرر نموده است، حفظ و نگهداری کند و اگر ترتیبی تعیین نشده باشد، آن را به طوری که برای نگهداری آن مال متعارف است حفظ و نگهداری نماید، وگرنه ضامن است. برای اینکه یک مشاور حقوقی مطمئن برای سوالات احتمالی خود در زمینه: سند زدن، هزینه های انتقال سند و… داشته باشید، با املاک گاما تماس بگیرید.

قوانین مربوط به عقد ودیعه

ضامن بودن امین

امین ضامن تلف یا ناقص شدن مالی که به او سپرده شده است، نمی باشد. مگر در صورتی که مرتکب اشتباه و تقصیر شود. امین در مقام حفظ و نگهداری مال، مسئول وقایع و اتفاقاتی نیست که از اقتدار او خارج است. ممکن است وقایعی مثل سیل، زلزله و حوادث دیگر باعث شود که مال مورد امانت، تلف شود و یا ناقص شود.

در این صورت اگر امین مواظبت های متعارف نسبت به آن مال را انجام داده باشد، ضامن و مسئول نخواهد بود.

ضمانت اجرای تعهد امین به رد مال

هرگاه مال مورد امانت توسط مالک آن، درخواست و مطالبه شود و امین از پس دادن آن امتناع و خودداری کند، از تاریخ امتناع امین ضامن تلف و هر نقص یا عیبی از آن مال خواهد بود، حتی اگر آن عیب و تلف و نقص به دست امین نباشد.

سوال

آیا امین می تواند مادامی که از مال نگهداری می کند، از آن بهره هم ببرد و استفاده کند؟

امین نمی تواند غیر از نگهداری مال، تصرف و استفاده دیگری در مال بکند. مگر اینکه امانت گذار به او این اجازه را بدهد.

  1. اگر مال مورد امانت در جعبه دربسته به امین سپرده شده باشد، امین حق ندارد آن را باز کند و گرنه ضامن است.
  2. امین باید عین مالی را که دریافت کرده است، به امانتگذار استرداد نماید.
  3. اگر مالی که در دست امین است در آن مدت نگهداری، زیاد شود و یا منافع آن افزایش یابد، آن منافع متعلق به مالک مال است.
  4. ممکن است امین برای نگهداری مال و حفاظت از آن مخارج و هزینه هایی را متحمل شود که در این صورت امانتگذار باید آن مبالغ را به امین بدهد.

به این معنی که امین نباید جهت نگهداری مال متحمل هزینه و ضرر شود. زیرا از این مال منتفع نمی شود و فقط مسئولیت نگهداری و حفاظت از آن را دارد.

بخوانید: نکات مهم به هنگام خرید خانه

  1. هر گاه برگرداندن مال به امانتگذار مستلزم مخارجی باشد، آن مخارج را باید امانتگذار پرداخت نماید.
  2. امین باید مال مورد امانت را فقط به کسی که از آن دریافت کرده است یا قائم مقام او، یا کسی که از طرف مالک اجازه در گرفتن مال را دارد، پس بدهد و اگر به واسطه ضرورتی بخواهد آن اموال را رد کند و به آن اشخاص دسترسی نداشته باشد، باید آن را به حاکم رد نماید.
  3. هرگاه مشخص شود کسی که مال را جهت نگهداری به امین سپرده است، مالک آن مال نمی باشد، مالک حق برگرداندن آن مال را به آن شخص ندارد و فقط می تواند آن مال را به مالک حقیقی آن رد کند.
  4. اگر کسی مال خودش را نزد شخصی به امانت گذارد و پس از آن فوت کند، ودیعه به فوت امانت گذار باطل می شود و امین در این صورت مال را باید به وراث امانتگذار رد کند و پس بدهد.

در صورت تعدد وراث و عدم توافق بین آنها، امین باید مال مورد امانت را به حاکم رد کند.

  1. امین باید مال مورد امانت را به همان حالی که موقع پس دادن موجود است، رد کند و نسبت به نواقصی که در آن مال به وجود می آید، اگر مربوط به عمل امین نباشد، وی ضامن و مسئول نمی باشد.  
جمعبندی

امیدواریم با محتوای قوانین مربوط به عقد ودیعه درباره روابطی که بین مالک و امین وجود دارد، بیشتر آشنا شده باشید. چنانچه سوالی در زمینه حق خیار و یا ودیعه دارید، همچنین راهنمای سند ملکی، می توانید با شماره 3439-013 تماس بگیرید تا مشاوران املاک گاما راهنماییتان کنند.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Loading...
اشتراک گذاری

اشتراک این مطلب در :

فیسبوک تلگرام لینکدین گوگل پلاس

مجموعه :

انتشار توسط : گاما

16 مهر 1398

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *